De verenigingsdag werd bezocht door zo’n 45 personen.
Voorzitter Dennis Boersma opende de verenigingsdag met een hartelijk welkom aan de aanwezigen.

Als opening van het projectieprogramma zagen we van Gert-Jan Wolkers een korte video waarin mieren druk bezig waren om speltvlokken uit hun nest te slepen. De tweede serie van Gert-Jan was van geheel andere orde want dat waren in 2011 gemaakte foto’s van Jeruzalem. Vooral indrukwekkend was de uitgestrekte Joodse begraafplaats aan de zuidzijde van de Olijfberg. In Gert-Jans derde serie ging het om foto’s van Boedapest genomen met de chachamethode. De rivier de Donau verdeelt Boedapest in het lager gelegen Pest aan de noordkant en Boeda met z’n heuvels aan de zuidkant. Zo zagen we in Boeda het Vissersbastion en de Matthiaskerk. Aan de overzijde van de Donau zagen we in Pest foto’s van het parlementsgebouw, twee synagogen met indrukwekkende interieurs en het Heldenplein met daarop het Duizendjarenmonument en in de zuilengalerij daarvan de standbeelden van de stamvorsten.

Kees Kloosterboer nam ons mee in een video met als titel ‘Draden van ons Nederlandse slavernijverleden’, waarbij we zagen hoe in de Oude kerk in Delft door vele vrijwilligers is gewerkt aan het immens grote wandkleed van 35 m lang en 2,5 m hoog met textieltechnieken zoals punchen, borduren en vilten. Naast Delft doen ook Den Haag, Leiden, Rotterdam en Dordrecht mee aan dit geschiedenisproject. De tweede serie van Kees met als titel Ana Oosting braking waves, was een 3D-video van de tentoonstelling van Ana Oosting in Museum Beelden aan Zee. Ana Oosting (1985) is een kunstenaar met een achtergrond in de neurobiologie die wetenschappelijk onderzoek verweeft met beeldende kunst. Zo benadrukt ze de onderlinge verbondenheid van alle levende wezens en reikt haar benadering verder dan de levende wereld.

Rik van Schagen toonde ons in twee delen zijn Creaturenkabinet. Allerlei soorten dieren passeerden de revue zoals vogels, insecten, reptielen en zoogdieren. Veelal waren ze solitair in beeld gebracht, wat uiteraard niet mogelijk was bij een parend stelletje. Van de kleinere vertegenwoordigers zoals insecten, zagen we mooie macro-opnames. De foto’s waren gemaakt in o.a. Natuurmuseum Fryslân (Leeuwarden) en Natuurmuseum Brabant (Tilburg), en op kunstbeurzen, want het was niet allemaal puur natuur.

Jan Menzinga hield als paddenstoelenkenner en aan de hand van vele fraaie foto’s een boeiende minilezing over allerlei paddenstoelen waarbij deze de zichtbare vruchtlichamen zijn van een veelal ondergronds stelsel van schimmeldraden. Schimmels laten zich grofweg indelen in twee categorieën: parasitair of saprofytisch. In het eerste geval hebben ze het voorzien op verzwakte bomen, waaraan ze zich te goed doen en waardoor de bomen daardoor uiteindelijk het loodje leggen. De saprofyten zijn de opruimers in de natuur, want zij zorgen voor de afbraak van dood hout. Ik beperk me tot enkele leuke weetjes die Jan ons meegaf. De naam vliegenzwam, bekend van z’n paddenstoel met rood-witte stippen, verwijst naar het feit dat de hoed van deze paddenstoel een vliegen dodende stof bevat. De vliegenzwam zie je vaak in de buurt van een berk, want paddenstoel en boom leven in een symbiose, waarbij ze elkaar tot dienst zijn. Paddenstoelen zijn grofweg in te delen in plaatjes- en buisjeszwammen. Bij de eerste categorie zie je aan de onderkant van de paddenstoelenhoed lamellen en bij buisjeszwammen kleine gaatjes. Met een spiegeltje op zak kun je zonder beschadiging goed de onderkant van de paddenstoel bekijken. De Nederlandse naam is vaak veelzeggend, want de spechtinktzwam met een zwart-witte hoed doet denken aan de tekening op de rug van een bonte specht. Een ander voorbeeld is het bleek nestzwammetje waarbij in een nestvormige beker de sporen gevormd worden in eivormige lichaampjes.

Als laatste serie in het ochtendprogramma nam Jes Spoelstra ons mee in de geschiedenis van het Franse bedrijf Michelin, waarbij de fabriek uit 1889 nu een museum is in de stad Clermont-Ferrand. Destijds lag de fabriek tussen deze twee plaatsen in. In het museum is de ontwikkeling te volgen van het gebruik van rubber voor luchtbanden voor diverse voertuigen, waarbij de test van vrachtwagenbanden opmerkelijk was. Deze werden uitgevoerd met een verzwaarde Citroën DS, want Michelin was destijds namelijk ook de eigenaar van de Citroënfabriek.

Het laatste programmaonderdeel vóór de lunchpauze was de Stereofotocompetitie, met direct na de pauze de prijsuitreiking. Dit jaar bestond de jury uit Luk De Rop en Job van de Groep. Zij hadden zich gebogen over 80 foto’s door in totaal 10 leden aangeleverd. De ingezonden foto’s waren verdeeld over de categorieën Algemeen (A), Landschappen, dieren en natuur (L) en Overige (O). Bij deze laatste categorie ging het om slechts één stereofoto, waardoor er dus geen sprake was van een competitie en er ook geen prijs is toegekend. Door de jury zijn als prijswinnaars aangewezen Robert van den Brink (1e prijs A), Erwin Dammers en Theo van Dam (ex aequo 2e prijs A), Robert van den Brink en Jan Menzinga (ex aequo 1e prijs L) en Erwin Dammers (3e prijs L). Leden konden t/m 21 november via internet hun stem uitbrengen als publieksjury en daarvan hebben er 10 gebruik gemaakt. Daardoor vielen Robert van den Brink (A) en Erwin Dammers (L) nogmaals in de prijzen. De aanwezige prijswinnaars ontvingen uit handen van Dennis hun oorkonde(s) en Theo van Dam krijgt de oorkonde thuisbezorgd. Meer informatie over de uitslag zal worden gepubliceerd in 3D-Bulletin 234.

Het vaste programmaonderdeel Foto’s en video’s van leden begon met een meningspeiling over de ontwerpen van Rik van Schagen voor een nieuw logo van de NVvS.
Daarna nam Eric Koeweiden als orthopedisch chirurg in ruste ons mee in een 3D-verslag van de behandeling van een complexe situatie vanwege een schouder uit de kom met een gebroken kop van het opperarmbeen en een breuk in de elleboogstreek.
Job van de Groep nam ons daarna mee naar de omgeving van Fort Everdingen en Menno Mensinga liet beelden zien van Bali, met o.a. rijstvelden.
De regio’s West en Midden gingen op 4 juli 2025 naar ‘s-Hertogenbosch en maakten ons deelgenoot van een tocht over de Binnendieze, deels onder de bestrating en huizen door. De lage standpunten gaven daarbij een bijzondere kijk op deze plaats.

Paul Roth heeft zich al jaren verdiept in nachtvlinders en daardoor zo’n 200-300 verschillende nachtvlinders in stereo vastgelegd. In twee minilezingen liet hij de diversiteit zien aan nachtvlinders in grootte met als kleinste de microvlinders, maar ook diverse dagactieve nachtvlinders. Deze laatste hoef je niet in het donker te lokken met een lamp en een wit laken als achtergrond, want overdag fladderen ze ook rond. Voorbeelden hiervan zijn de buxusmot, muntvlinder en hoornaarvlinder. Deze laatste lijkt veel op de hoornaarwesp, wat bescherming biedt, want de hoornaarwesp is een geducht insect. Wat betreft de naam van de vlinder is deze vaak gekoppeld aan de vorm of het gedrag van de rups. Bij de bladrollers is het zo een verwijzing naar het feit dat door de rupsen het blad wordt opgerold, en de naam veelvraat spreekt ook voor zich evenals de naam van de boom of struik waarop de rups voorkomt. Bij nachtvlinders is het onderscheid tussen mannetjes en vrouwtjes duidelijk te zien aan de voelsprieten: bij mannetjes zijn die gevederd en bij vrouwtjes niet.

Job van de Groep deed in 3D verslag van de excursies in het kader van het 25ste ISU-congres in Wageningen. Zo gingen we naar de Hoge Veluwe voor een bezoek aan het Jachtslot St. Hubertus en de beeldentuin van het Kröller-Müller Museum, diverse locaties in het kader van de slag om Arnhem, Fort Pannerden, Kasteel Doorwerth, het Spoorwegmuseum in Utrecht en het 0penluchtmuseum in Arnhem. Ook ontbraken impressies van de stadswandelingen in Wageningen niet. Kortom, een mooi fotoverslag.

Ernst Neering was in 1982, 1983, 2001, 2003, 2013 en 2021 voor zijn werk in Suriname en nam ons aan de hand van foto’s mee in een geschiedenisles met als titel Suriname 50 jaar zelfbeschikking. Vanwege diverse monumentale houten gebouwen staat de binnenstad van Paramaribo sinds 2002 op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Een voorbeeld van zo’n houten gebouw is de basiliek van Sint-Petrus en Sint Paulus, de grootste houten kerk van Suriname die samen met de St. George’s Cathedral in Georgetown behoort tot de grootste van hout geconstrueerde kerken van Zuid-Amerika. Omdat het onderhoud van houten gebouwen duur is, verkeren diverse nu in een vervallen staat. Bijzonder waren de beelden van de Rooms-katholieke kerk in Coronie. Deze zogeheten vloedkerk staat namelijk op palen. Wat betreft vroegere economische activiteiten zagen we beelden van de Suralco, de inmiddels gesloten aluminiumfabriek van Suriname en een suikerrietfabriek die niet meer in gebruik is en daardoor sterk vervallen is. Tot slot wees Ernst ons op houtroof en goudzoekers, waardoor de natuur veel schade is aangedaan.

Door Theo van Dam konden we genieten van de intocht van Sinterklaas in Hengelo. In videofragmenten zagen we hoe Sinterklaas en heel veel Pieten per trein aankwamen en daarna aan hun tocht door de binnenstad begonnen, met muzikale begeleiding door diverse muziekkorpsen, die zich soms ook in een Pietenpak hadden gestoken.

Tot slot van het programma bracht Tjeert Olthof met zijn serie Napolitaanse kerststal ons al in kerstsferen. Zo’n kerststal is een rijke, gedetailleerde 18e-eeuwse kerstscène uit Napels, beroemd om zijn vele levensechte figuren in terracotta, hout en zijde, die niet alleen de geboorte van Jezus uitbeelden, maar ook het levendige Napolitaanse straatleven. Je hoeft niet naar Napels te gaan, want een Napolitaanse kerststal is vanaf half december gedurende een maand ook te zien in Museum Catharijneconvent in Utrecht.

Al met al was het een geslaagde verenigingsdag, niet alleen vanwege de vertoonde series en de oorkondes die konden worden uitgereikt, maar ook door de persoonlijke gesprekken.

Sophieke Nijhuis-Bouma